By eni ~ April 10th, 2009. Filed under: Eski Mısır Taırıhı, Eski Tarih, Mısır Firavunları - .
Eski Mısır’da, “Büyük Ev” anlamını taşıyan kelime daha sonra hükümdardan bahsetmek şeklini almıştır. Buna örnek Osmanlı idaresinden bab-ı ali (yüce kapı anlamında) olarak bahsedilmesidir. Antik Mısır medeniyetinde firavun sadece hukumdar değil aynı zamanda tanrı Horus’un yeryüzündeki imgesi ve güneş tanrı Ra’nın oğlu olarak olarak da kabul ediliyordu. Firavun olmak için anne tarafından soylu kan taşımanın daha önemli olduğuna inanılıyor: halktan kimi erkekler tam kan soylu bir kadınla evlenerek tahta çıkabilmişlerdir. Firavunların kutsal ve gizemli kabul edilen bir çok adları vardır. Bunların sonuncusunu tahta çıktıkları zaman alıyorlardı ve genellikle bu ad, o firavunun izleyeceği politikanın bir habercisi olarak görülüyordu. Mesela savaş tanrısı Mantu’nun adını kullanarak Mantuhotep (Mantu hoştur) ismini alan bir firavun askeri seferler yapacağını ilan etmiş oluyordu.
Firavunlar ölene dek idarede kalıyorlardı. Bilinen en uzun iktidar 92 yılla eski krallıktaki son hukumdar 2. Pepi ye aittir. Uzun süre tahtta kalabilmek için her 30 yılda bir sihirli bir tören olan heb-set gençleşme festivali yapılıyordu. Firavun öldüğü zaman cesedi mumyalanıyor, 70 günlük yastan sonra dirilince kullanmak üzere topladığı mallarla birlikte bir lahite konuluyor ve mezar kapatılıyordu.
Tevrat, İncil ve Kuran’da geçen olaylarda bahsedilen Firavun’un, Ramses(II) olduğuna dair,İslam Dünyasında yaygın bir kanı mevcut ise de,bu düşüncenin bilimsel bir temeli yoktur.Eski Mısırlılar, arkalarında sayısız hiyeroglif,mezar odaları,mumyalar,tapınaklar,saraylar ve yazılı belgeler bıraktıkları halde,Antik Mısır bizim için gizemini hala korumaya devam ediyor.Çünkü Mısırlılar,başlarından geçen olayları doğru ve detaylı bir şekilde yazmıyorlardı.Yenilgi,kıtlık,hastalık,vs. gibi, Firavun ve onun hakimiyetine gölge düşürebilecek olaylar yok sayılır,bunlar belgelenmezdi.Örneğin;Ramses(II) döneminde,Mısırlılar ile Hititler arasında gerçekleşen meşhur Kadeş Savaşından, Mısır belgelerinde büyük bir zafer olarak bahsedilir.Fakat bugün biliyoruz ki Kadeş Savaşı hiç de Mısırlıların arzu ettiği şekilde sonuçlanmadı.Anlaşılan o ki, Eski Mısırlılar,işlerine gelmeyen olayları yazmıyor,resimlemiyorlardı.Zaten onların, kendilerinden sonra yaşayacak olan insanlara ışık tutmak,Mısır tarihini belgelemek gibi bir amaçları da yoktu.Saray duvarlarına çizilen hiyeroglifler tek bir amaca hizmet ediyordu.Firavunun üstünlüğünü ve hakimiyetini daha da pekiştirmek.Bu bakımdan bu hiyeroglifleri, bilinen en eski siyasi propoganda araçları olarak düşünebiliriz.
Arkaik Dönem
Birinci Hanedan (İÖ 3050 – İÖ 2890)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Hor-Aha (Menes) |
Bazı kaynaklara göre Yukarı ve Aşağı Mısır’ı birleştiren firavundur. |
3050 – ? |
| Djer |
|
57 yıl? |
| Merneith |
|
|
| Djet |
|
|
| Den |
|
14-20 yıl? |
| Anedjib |
|
26 yıl? |
| Semerkhet |
|
9-18 yıl |
| Qa’a |
|
2916 ? – 2890 |
İkinci Hanedan (İÖ 2890 – İÖ 2686)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Hotepsekhemwy |
|
2890 – ? |
| Raneb |
|
39 yıl? |
| Nynetjer |
|
23 yıl |
| Wneg |
|
8 yıl |
| Senedj |
|
20 yıl |
| Seth-Peribsen |
|
17 yıl? |
| Khaksekhemy |
|
? – 2686 |
Eski Krallık
Üçüncü Hanedan (İÖ 2686 – İÖ 2589)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Sanakhte |
|
2686-2668 |
| Djoser |
|
2668-2649 |
| Sekhemkhet |
|
2649-2643 |
| Khaba |
|
2643-2637 |
| Huni |
|
2637-2613 |
Dördüncü Hanedan (İÖ 2613 – İÖ 2489)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Sneferu |
|
2613-2589 |
| Khufu (Keops) |
|
2589-2566 |
| Djedefre |
|
2566-2558 |
| Khafre (Kephren) |
|
2558-2532 |
| Menkaure |
|
2532-2504 |
| Shepseskaf |
|
2504-2500 |
| Dedfptah |
|
2500-2498 |
Beşinci Hanedan (İÖ 2489 – İÖ 2345)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Userkaf |
|
2498-2491 |
| Sahure |
|
2487-2477 |
| Neferirkare Kakai |
|
2477-2467 |
| Shepseskare Isi |
|
2467-2460 |
| Neferefre |
|
2460-2453 |
| Nyuserre Ini |
|
2453-2422 |
| Menkauhor Kaiu |
|
2422-2414 |
| Djedkare Isesi |
|
2414-2375 |
| Unas |
|
2375-2345 |
Altıncı Hanedan (İÖ 2345 – İÖ 2181)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Teti |
|
2345-2333 |
| Userkare |
|
2333-2332 |
| I. Pepi Meryre |
|
2332-2283 |
| I. Merenre Antyemsaf |
|
2283-2278 |
| II. Pepi Neferkare |
|
2278-2184 |
| II. Merenre Antyemsaf |
|
2185-2184 |
Birinci Ara Dönem
Yedinci Hanedan (İÖ – İÖ )
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Netjerykare |
|
2184-2183 |
| Menkare |
|
2183-2181 |
| I. Neferkare |
|
|
| Neferkare Neby |
|
|
| Djedure Shemai |
|
|
| Neferkare Khendu |
|
|
| Neferkamin |
|
|
| Nykare |
|
|
| Neferkare Tereru |
|
|
| Neferkahor |
|
|
Sekizinci Hanedan (İÖ – İÖ )
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Neferkare Pepyseneb |
|
|
| Neferkamin Anu |
|
|
| Qakare Ibi |
|
|
| Neferkaura |
|
|
| Neferkauhor Khwiwihepu |
|
|
| II. Neferirkare |
|
|
| Sekhemkare |
|
|
| Wadjkare |
|
|
| Iti |
|
|
| Imhotep |
|
|
| Hotep |
|
|
| Khwi |
|
|
| Isu |
|
|
| Iytenu |
|
|
Dokuzuncu Hanedan (İÖ – İÖ )
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| VII. Neferkare |
|
|
| I. Kheti |
|
|
| II. Kheti |
|
|
| Senen… |
|
|
| III. Kheti |
|
|
| IV. Kheti |
|
|
| Shed… |
|
|
| Wahkare |
|
|
| Nebkaura |
|
|
Onuncu Hanedan (İÖ – İÖ )
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| V. Kheti |
|
|
| Meri…? |
|
|
| Se…ra Kheti |
|
|
| VI. Kheti |
|
|
| VII. Kheti |
|
|
| Merikare |
|
|
Onbirinci Hanedan (İÖ 2125 – İÖ 2055)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Intef |
|
2134 – 2117 |
| II. Intef |
|
2117 – 2069 |
| III. Intef |
|
2069 – 2060 |
Orta Krallık
Onbirinci Hanedan (İÖ 2055 – İÖ 1985)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Mentuhotep |
|
2055 – 2004 |
| II. Mentuhotep |
|
2004 – 1992 |
| III. Mentuhotep |
|
1992 – 1987 |
Onikinci Hanedan (İÖ 1985 – İÖ 1773)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Amenemhat |
|
1991 – 1962 |
| I. Senusret (I. Sesostris) |
|
1956 – 1911 |
| II. Amenemhat |
|
1911 – 1877 |
| II. Senusret (II. Sesostris) |
|
1877 – 1870 |
| III. Senusret (III. Sesostris) |
|
1836 – 1817 |
| III. Amenemhat |
|
1817 – 1772 |
| IV. Amenemhat |
|
1772 – 1763 |
| Kraliçe Sobekneferu |
|
1763 – 1759 |
İkinci Ara Dönem
Onüçüncü Hanedan (İÖ 1773 – İÖ 1650)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Wegaf |
|
|
| Amenemhet-Senebef |
|
|
| Sekhemre-Khutawi |
|
|
| V. Amenemhet |
|
|
| I. Sehetepibre |
|
|
| Iufni |
|
|
| VI. Amenemhat |
|
|
| Semenkare |
|
|
| II. Shetepibre |
|
|
| Sweadjkare |
|
|
| Nedjemibre |
|
|
| I. Sobekhotep |
|
|
| Reniseneb |
|
|
| I. Hor |
|
|
| VII. Amenemhet |
|
|
| II. Sobekhotep |
|
|
| Khendjer |
|
|
| Imira-Mesha |
|
|
| IV. Inyotef |
|
|
| Seth |
|
|
| III. Sobekhotep |
|
|
| I. Neferhotep |
|
|
| Sihathor |
|
|
| IV. Sobekhotep |
|
|
| V. Sobekhotep |
|
|
| Iaib |
|
|
| Ay |
|
|
| Sewadjtu |
|
|
| Ined |
|
|
| Hori |
|
|
| VI. Sobekhotep |
|
|
| II. Neferhotep |
|
|
| VII. Sobekhotep |
|
|
| IV. Senwosret |
|
|
| V. Montuhotep |
|
|
| Mentuemsaf |
|
|
| I. Dedumes |
|
|
| III. Neferhotep |
|
|
| VIII. Sobekhotep |
|
|
| II. Ibi |
|
|
| II. Hor |
|
|
| Senebmiu |
|
|
| I. Sekhanre |
|
|
| Merkeperre |
|
|
| Merikare |
|
|
Ondördüncü Hanedan (İÖ 1773 – İÖ 1650)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Nehesi |
|
|
| Khatire |
|
|
| Nebfaure |
|
|
| Sehabre |
|
|
| Meridjefare |
|
|
| Sewadjkare |
|
|
| Heribre |
|
|
| IX. Sobehotep |
|
|
Onbeşinci Hanedan (İÖ 1650 – İÖ 1550)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Salitis |
|
|
| Shesi |
|
|
| Yakubher |
|
|
| Khiyan Apachnan |
|
|
| Ipepi |
|
|
| Khamudi |
|
|
Onaltıncı Hanedan (İÖ 1650 – İÖ 1580)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Anat-Her |
|
|
| User-Anat |
|
|
| Semqen |
|
|
| Zaket |
|
|
| Wasa |
|
|
| Qar |
|
|
| III. Pepi |
|
|
| Bebankh |
|
|
| Nebmaatre |
|
|
| II. Nikare |
|
|
| Aahotepre |
|
|
| Aaneterire |
|
|
| Nubankhre |
|
|
| Nubuserre |
|
|
| Khauserre |
|
|
| Khamure |
|
|
| Jacob-Baal |
|
|
| Yakbam |
|
|
| Yoam |
|
|
| Amu |
|
|
Onyedinci Hanedan (İÖ 1580 – İÖ 1550)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| V. Inyotef |
|
|
| Rahotep |
|
|
| I. Sobekemzaf |
|
|
| Djehuti |
|
|
| VI. Mentuhotep |
|
|
| I. Nebirau |
|
|
| II. Nebirau |
|
|
| V. Senwosret |
|
|
| Semenenre |
|
|
| Susserenre |
|
|
| II. Sobekemzaf |
|
|
| VI. Inyotef |
|
|
| VII. Inyotef |
|
|
| I. Tao |
|
|
| II. Tao |
|
|
| Kamose |
|
|
Yeni Krallık
Onsekizinci Hanedan (İÖ 1550 – İÖ 1295)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Ahmose |
|
1550 – 1525 |
| I. Amenhotep |
|
1525 – 1504 |
| I. Thutmose |
|
1504 – 1492 |
| II. Thutmose |
|
1492 – 1479 |
| Kraliçe Hatshepsut |
|
1473 – 1458 |
| III. Thutmose |
|
1479 – 1425 |
| II. Amenhotep |
|
1427 – 1400 |
| IV. Thutmose |
|
1400 – 1390 |
| III. Amenhotep |
|
1390 – 1352 |
| IV. Amenhotep/Akhenaten |
|
1352 – 1336 |
| Smenkhkare |
|
1338 – 1336 |
| Tutankhamun |
|
1336 – 1327 |
| Ay |
|
1327 – 1323 |
| Hotemheb |
|
1323 – 1295 |
Ondokucuncu Hanedan (İÖ 1295 – İÖ 1186)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Ramses |
|
1295 – 1294 |
| I. Seti |
|
1294 – 1279 |
| II. Ramses |
|
1279 – 1213 |
| Merenptah |
|
1213 – 1203 |
| Amenmess |
|
1203 – 1200 |
| II.seti |
|
1200 – 1194 |
| merenptah siptah |
|
1194 – 1188 |
| Kraliçe Tawosret |
|
1188 – 1186 |
Yirminci Hanedan (İÖ 1186 – İÖ 1069)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Sethnakht |
|
1186 – 1183 |
| III. Ramses |
|
1183 – 1152 |
| IV. Ramses |
|
1152 – 1146 |
| V. Ramses |
|
1146 – 1142 |
| VI. Ramses |
|
1142 – 1134 |
| VII. Ramses |
|
1134 – 1126 |
| VIII. Ramses |
|
1126 – 1124 |
| IX. Ramses |
|
1124 – 1106 |
| X. Ramses |
|
1106 – 1102 |
| XI. Ramses |
|
1102 – 1069 |
Üçüncü Ara Dönem
Yirmibirinci Hanedan (İÖ 1069 – İÖ 945)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Smendes |
|
1069 – 1043 |
| Amenemisu |
|
1043 – 1039 |
| I. Psusennes |
|
1039 – 991 |
| Amenemope |
|
993 – 984 |
| I. Osorkon |
|
984 – 978 |
| Siamun |
|
978 – 959 |
| II. Psusennes |
|
959 – 945 |
Yirmiikinci Hanedan (İÖ 945 – İÖ 715)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Shoshenq |
|
945 – 924 |
| I. Osorkon |
|
924 – 889 |
| II. Soshhenq |
|
890 – 889 |
| I. Takelot |
|
889 – 874 |
| Harsiese |
Thebes’te |
870 – 860 |
| II. Osorkon |
|
874 – 850 |
| II. Takelot |
|
850 – 825 |
| III. Shoshenq |
|
825 – 773 |
| Pami |
|
773 – 767 |
| V. Shoshenq |
|
767 – 730 |
| IV. Osorkon |
|
730 – 715 |
Yirmiüçüncü Hanedan (İÖ 826 – İÖ 715)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Pedubastis |
|
826 – 801 |
| I. Iuput |
|
812 – 811 |
| IV. Shoshenq |
|
801 – 795 |
| III. Osorkon |
|
795 – 767 |
| III. Takelot |
|
773 – 765 |
| Rudamon |
|
765 – 762 |
| II. Iuput |
|
762 – 728 |
Yirmidördüncü Hanedan (İÖ 727 – İÖ 715)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Tefnakhte |
|
|
| Bakenranef |
|
|
| Padinemti |
|
|
| II. Tefnakhte |
|
|
Geç Dönem
Yirmibeşinci Hanedan (İÖ 752 – İÖ 656)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Piye |
|
752 – 721 |
| Shebaka |
|
721 – 707 |
| Shebiktu |
|
707 – 690 |
| Taharqa |
|
690 – 664 |
| Tantamani |
|
664 – 656 |
Yirmialtıncı Hanedan (İÖ 664 – İÖ 525)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Psamtek |
|
664 – 610 |
| II. Nekau |
|
610 – 595 |
| II. Psamtek |
|
595 – 589 |
| Apries |
|
589 – 570 |
| Ahmose |
|
570 – 526 |
| III. Psamtek |
|
526 – 525 |
Yirmiyedinci Hanedan (Birinci Pers İktidarı) (İÖ 525 – İÖ 404)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Cambyses |
|
525 – 521 |
| I. Darius |
|
521 – 486 |
| I. Xerxes |
|
486 – 465 |
| Artabanes |
|
465 – 464 |
| I. Artaxerxes |
|
464 – 424 |
| II. Xerxes |
|
424 – 423 |
| Sogdianus |
|
424 – 423 |
| II. Darius |
|
424 – 404 |
| II. Artaxerxes |
|
|
Yirmisekizinci Hanedan (İÖ 404 – İÖ 399)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Amyrtaios |
|
404 – 399 |
Yirmidokucuncu Hanedan (İÖ 399 – İÖ 380)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Nepherites |
|
399 – 393 |
| Hernebkha Psammuthis |
|
393 – 393 |
| Hakoris |
|
393 – 380 |
| II. Nepherites |
|
380 – 380 |
Otuzuncu Hanedan (İÖ 380 – İÖ 343)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Nectanebo |
|
380 – 362 |
| Teos |
|
362 – 360 |
| II. Nectanebo |
|
360 – 343 |
Otuzbirinci Hanedan (İkinci Pers İktidarı) (İÖ 343 – İÖ 332)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| III. Artaxerxes (Ochus) |
|
343 – 338 |
| Arses |
|
338 – 336 |
| III. Darius (Codomannus) |
|
336 – 332 |
Makedonya İktidarı (İÖ 332 – İÖ 305)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| Büyük İskender |
|
332 – 323 |
| II. Philip Arrhideaus |
|
323 – 317 |
| IV. İskender |
|
317 – 309 |
Ptolemaioslar (İÖ 305 – İÖ 30)
| Firavun Adı |
Ek Bilgiler |
Yıllar (İÖ) |
| I. Ptolemy Soter |
|
305 – 285 |
| II. Ptolemy Philadelphus |
|
288 – 246 |
| III. Ptolemy Euergeter |
|
246 – 222 |
| IV. Ptolemy Philopater |
|
222 – 204 |
| V. Ptolemy Epiphanes |
|
204 – 180 |
| VI. Ptolemy Philometor |
|
180 – 164 |
| VIII. Ptolemy Euergetes II |
|
171 – 163 |
| VI. Ptolemy Philometor |
|
163 – 145 |
| VII. Ptolemy Neos Philpator |
|
145 – 144 |
| VIII. Ptolemy Euergetes II |
|
145 – 131 |
|
|
|
| VIII. Ptolemy Euergetes II |
|
127 – 116 |
| IX. Ptolemy II. Soter |
|
116 – 110 |
| X. Ptolemy Alexander |
|
110 – 109 |
| IX. Ptolemy II. Soter |
|
109 – 107 |
| X. Ptolemy Alexander |
|
107 – 88 |
| IX. Ptolemy II. Soter |
|
88 – 81 |
| III. Berenice |
|
81 – 80 |
| XI. Ptolemy II. Alexander |
|
80 – 80 |
| XII. Ptolemy Neos Dionysos |
|
80 – 58 |
| IV. Berenice |
|
58 – 55 |
| XII. Ptolemy Neos Dionysos |
|
55 – 51 |
| XIII. Ptolemy |
|
51 – 47 |
| XIV. Ptolemy |
|
47 – 44 |
| XV. Ptolemy Cesarion |
|
44 – 30 |
July 15th, 2010 at 7:15 pm
turkey
[Reply]